Pastinaak: De Smaakvolle Wintergroente

Een stukje geschiedenis

Pastinaak (Pastinaca sativa) is al duizenden jaren een belangrijk gewas, vooral in koude klimaten. Oorspronkelijk afkomstig uit West-Azië en Zuid-Europa, werd pastinaak al door de oude Grieken en Romeinen gekweekt en gegeten. In die tijd was het zelfs een van de belangrijkste voedzame gewassen, lange tijd voordat de aardappel zijn intrede deed.

In de Middeleeuwen was de pastinaak in Europa een hoofdvoedsel, vaak gekookt in stoofschotels of gegeten als basisgroente. De smaak was zoet, en de wortels konden goed bewaard worden in de koude maanden, wat hen bijzonder waardevol maakte in de wintermaanden. Toen de aardappel zijn weg naar Europa vond, nam de populariteit van pastinaak echter af, en werd deze vaak vervangen door de meer gangbare wortelen en aardappelen.

Tegenwoordig wint de pastinaak langzaam maar zeker terrein terug, mede dankzij de opkomst van seizoensgebonden en lokaal geteeld voedsel. Dit gewas is bijzonder geschikt voor de koude seizoenen, omdat de wortels na een paar maanden in de grond een zoetere smaak ontwikkelen, vooral als ze aan een paar koudegolven blootgesteld worden. Pastinaak is daardoor een perfecte wintergroente die je tuin kan verrijken.

Bekende variëteiten van pastinaak

Er zijn verschillende variëteiten van pastinaak, maar ze verschillen meestal in grootte, smaak en oogsttijd. De meest populaire variëteiten zijn:

1. 'Hollow Crown'

   • Dit is een klassieke variëteit die bekend staat om zijn lange, slanke wortels en uitstekende smaak.
   • Het is een uitstekende keuze voor de winteroogst en kan goed overwinteren in de grond.
   • De wortels hebben een milde, zoetige smaak die ideaal is voor soepen en stoofschotels.

2. 'Javelin'

   • Deze variëteit is wat vroeger rijp dan de meeste andere pastinaaksoorten.
   • De wortels zijn recht en uniform van vorm, wat het oogsten gemakkelijker maakt.
   • De smaak is zoet en de wortels kunnen tot 30 cm lang worden.

3. 'Tender and True'

   • Zoals de naam al doet vermoeden, heeft deze pastinaak een bijzonder milde en zoete smaak.
   • Het is een vroege variëteit die uitstekend bestand is tegen kou, en de wortels kunnen goed bewaard worden.

Zelf pastinaak kweken: Een Wintergroente voor de Lange Afstand

Pastinaak is een groente die tijd nodig heeft om goed te groeien, maar met geduld kun je een overvloedige oogst krijgen. Het kweken van pastinaak is relatief eenvoudig, zolang je de juiste omstandigheden biedt. Hier is hoe je aan de slag kunt gaan:

1. Zaaien

• Zaai pastinaak in het vroege voorjaar (tussen maart en mei), zodra de grond bewerkbaar is.
• Omdat pastinaak een langzame groeier is, is het belangrijk om direct in de grond te zaaien, omdat de wortels niet van verplanten houden.
• Zaai de zaadjes op een diepte van 1-2 cm, met een afstand van 30 cm tussen de rijen.
• Zorg voor een zonnige locatie en een goed doorlatende, voedzame grond. Pastinaak gedijt goed in iets zwaardere kleigrond met voldoende organisch materiaal.

2. Verzorging

• Gedurende de groei heeft pastinaak regelmatig water nodig, vooral als de zomers droog zijn.
• Het is belangrijk om onkruid uit de buurt te houden, omdat pastinaak slecht concurreert met gras en andere planten.
• Als de wortels beginnen te groeien, kun je ze wat ruimte geven door wat aarde rondom de wortels op te hogen. Dit helpt om de wortels langer en strakker te maken.

3. Oogsten

• Pastinaak heeft 4-5 maanden nodig om goed te groeien, afhankelijk van de variëteit en de groeiomstandigheden.
• Je kunt de wortels al in de herfst beginnen te oogsten, maar ze worden vaak nog lekkerder na een paar koude nachten. Dit maakt pastinaak tot een geweldige wintergroente.
• De wortels kunnen zelfs in de grond blijven zitten totdat je ze nodig hebt. Bescherm ze tegen extreme kou met een laag mulch als je in een gebied woont met strenge winters.

Twee heerlijke recepten met pastinaak

Pastinaak is een veelzijdige groente die zowel in hartige als zoete gerechten goed tot zijn recht komt. De zoetheid van de wortel komt nog beter naar voren als hij gekookt, geroosterd of gepureerd wordt. Hier zijn twee heerlijke recepten om het meeste uit deze wortel te halen!

1. Geroosterde pastinaak met honing en tijm

Een eenvoudig, maar smaakvol bijgerecht dat pastinaak volledig tot zijn recht laat komen.

Ingrediënten (voor 4 personen):

• 4 middelgrote pastinaken, geschild en in partjes gesneden
• 2 eetlepels olijfolie
• 1 eetlepel honing
• 1 takje tijm (of 1 theelepel gedroogde tijm)
• Zout en peper naar smaak

Bereiding:

1. Verwarm de oven voor op 200°C.
2. Meng de pastinaak met olijfolie, honing, tijm, zout en peper in een grote kom.
3. Spreid de pastinaak in een enkele laag uit op een bakplaat.
4. Rooster de pastinaak 30-40 minuten, totdat ze goudbruin en zacht zijn, en af en toe omdraaien voor een gelijkmatige bruining.
5. Serveer als bijgerecht bij je favoriete stoofschotel of gegrild vlees.
   
   

2. Pastinaaksoep met appel

Deze soep is een perfecte wintermaaltijd: verwarmend, voedzaam en vol smaak.

Ingrediënten (voor 4 personen):

• 3 pastinaken, geschild en in blokjes gesneden
• 1 appel (bijvoorbeeld een zoete variëteit zoals Elstar), geschild en in blokjes
• 1 ui, gesnipperd
• 2 teentjes knoflook, geperst
• 750 ml groentebouillon
• 1 eetlepel olijfolie
• Zout en peper naar smaak
• Optioneel: een scheutje room voor een romige afwerking

Bereiding:

1. Verhit de olijfolie in een grote pan en fruit de ui en knoflook tot ze glazig zijn.
2. Voeg de pastinaak en appel toe en bak 5 minuten mee.
3. Voeg de groentebouillon toe en breng aan de kook. Laat het 20-25 minuten zachtjes koken totdat de pastinaak zacht is.
4. Pureer de soep met een staafmixer tot een gladde, romige textuur.
5. Breng op smaak met zout en peper en serveer eventueel met een scheutje room voor extra romigheid.

Tot slot

Pastinaak is een groente die perfect past in de wintermaanden, wanneer je verlangen naar hartige, verwarmende gerechten groter wordt. Het is niet alleen voedzaam en veelzijdig, maar ook een groente met een rijke geschiedenis. Of je het nu roostert, pureert of in soepen gebruikt, pastinaak brengt altijd een heerlijke, aardse smaak naar je bord. Dus waar wacht je nog op? Zaai wat pastinaak in je tuin en laat je verrassen door wat deze vergeten wintergroente te bieden heeft!