Bataat-Zoete Aardegeheimen

Een reiziger uit warme landen

De bataat draagt de naam Ipomoea batatas.
Hij hoort bij de windefamilie en dus niet bij de aardappel.
Zijn wieg stond in tropisch Amerika, lang voor onze tijdrekening.
In het gebied van het huidige Peru en Mexico groeide hij al overvloedig.
Inheemse volken teelden hem met zorg en aandacht.
Ze roosterden de knollen in hete as en droogden plakken in de zon.

Toen de schepen van Christoffel Columbus de oceaan overstaken reisde de bataat mee.
Zo kwam hij in Europa terecht en later in Afrika en Azië.
In warme streken werd hij een vast voedselgewas.
Hij gaf energie en was betrouwbaar in droge tijden.

Kleuren en karakter

Wie denkt dat een bataat altijd oranje is vergist zich.
Er bestaan rassen met roomwit vruchtvlees en paarse tinten.
Sommige zijn zoet als honing, andere mild en kruidig.

Bekende variëteiten zijn onder meer:

• Beauregard
  • Oranje vruchtvlees
  • Hoge opbrengst
  • Goede bewaarbaarheid
• Covington
  • Zoet en sappig
  • Mooie gladde schil
  • Sterk gewas met stevige ranken
• Purple
  • Dieppaars vruchtvlees
  • Iets droger van structuur
  • Prachtig in puree en gebak

Elke variëteit vraagt zon en warmte.
Toch lukt de teelt ook in ons land met wat aandacht.

Zo kweek je bataat zelf

Bataat houdt van losse grond die snel opwarmt.
Zware natte klei geeft kleine knollen en weinig plezier.
Werk daarom compost door de bovenlaag in het voorjaar.
Maak bedden die iets verhoogd liggen zodat water weg kan.

Je start met stekken en niet met zaad.
In maart leg je een knol half in vochtige potgrond.
Zet hem warm bij twintig tot vijfentwintig graden.
Na enkele weken ontstaan jonge scheuten met fris blad.
Snijd deze scheuten af zodra ze vijftien centimeter lang zijn.
Zet ze in water tot ze wortels vormen.

Plant de gewortelde stekken pas na IJsheiligen buiten uit.
Dat is rond half mei wanneer de kans op vorst klein is.
Houd dertig tot veertig centimeter afstand tussen de planten.
Geef in het begin royaal water zodat ze goed aanslaan.
Later verdragen ze korte droogte zonder morren.

Leg stro of grasmaaisel rond de planten.
Zo blijft de grond warm en droogt hij minder snel uit.
Knollen vormen zich zodra de dagen lang en warm zijn.
Oogst in september of oktober voor de eerste nachtvorst.
Graaf voorzichtig want de schil is teer en kwetsbaar.

Laat de knollen daarna een week narijpen op een warme plek.
Hierdoor wordt de smaak zoeter en voller.
Bewaar ze droog bij twaalf tot vijftien graden.
Zo blijven ze maanden goed.

In de keuken een vriend

De bataat is zacht en vriendelijk van aard.
Hij past in stoofschotels maar ook in frisse salades.
Kinderen waarderen zijn zoete toon zonder morren.

Hier volgen twee gerechten die warmte brengen.

Geroosterde bataat met tijm en honing

Ingrediënten:

• 2 grote bataten
• 2 eetlepels olijfolie
• 1 eetlepel honing
• 1 theelepel verse tijm
• Zout en zwarte peper

Bereiding:

Schil de bataten en snijd ze in grove parten.
Meng olie, honing en tijm in een ruime kom.
Schep de parten door dit mengsel tot alles glanst.
Leg ze op een bakplaat met bakpapier.
Bestrooi met zout en peper naar smaak.
Rooster ze dertig minuten op tweehonderd graden.
Keer halverwege zodat ze egaal kleuren.
Serveer heet bij gebraden kip of gegrilde groenten.

Romige bataatsoep met gember

Ingrediënten:

• 500 gram bataat
• 1 ui
• 1 teen knoflook
• 1 stukje verse gember van twee centimeter
• 750 milliliter groentebouillon
• 100 milliliter kokosmelk

Bereiding:

Schil de bataat en snijd hem in blokjes.
Snipper de ui en hak knoflook en gember fijn.
Fruit dit zacht in een soeppan met wat olie.
Voeg de bataat toe en roer kort door.
Schenk de bouillon erbij en breng aan de kook.
Laat twintig minuten zacht pruttelen tot alles gaar is.
Pureer de soep glad met een staafmixer.
Roer de kokosmelk erdoor voor een zachte toon.
Proef en voeg zo nodig wat zout toe.

Zo groeit een zonnekind in je eigen tuin.
Met wat warmte en zorg geeft hij gul terug.
Wie eenmaal bataat teelt kijkt anders naar de herfst.