Kardoen is een vergeten groente met een rijke geschiedenis die teruggaat tot het oude Egypte. Al in die tijd werd deze stoere plant gewaardeerd om zijn stevige stengels en licht bittere smaak. De Romeinen noemden hem al carduus, wat distel betekent, en ze gebruikten hem zowel in de keuken als in de kruidengeneeskunde. In de middeleeuwen groeide kardoen in kloostertuinen en later in de Franse en Italiaanse keuken, waar hij nog steeds als delicatesse geldt. Tegenwoordig is kardoen een charmante aanwinst voor wie van oude groenten houdt en een moestuin met karakter wil vullen.
Een bijzondere groente
Kardoen behoort tot dezelfde familie als artisjok en voelt zich het beste thuis in rijke, voedzame grond. Zijn grote, grijsgroene bladeren en stevige, vlezige stelen maken hem een imposante plant. Wie kardoen voor het eerst ziet, merkt direct de grootte en structuur; het is een plant die letterlijk opvalt in de moestuin. Kardoen wordt vaak in de keuken verwerkt als stengelgroente, en sommige liefhebbers gebruiken ook de bladeren om smaakvolle bouillons te trekken.
Bekende variëteiten
Er zijn enkele variëteiten die het goed doen in de Nederlandse moestuin:
- ‘Gros vert’
- Heeft brede, sappige stelen en een milde smaak.
- Wordt meestal in de zomer gezaaid en in de late herfst geoogst.
- ‘Blanc de Paris’
- Krachtige, witte stelen door afdekken of afbinden van de bladeren.
- Populair in de Franse keuken en zeer decoratief.
- ‘Turkse’
- Rustieke plant die tegen kou kan en robuust oogstbaar is.
- Iets bitterder van smaak, ideaal voor stoofgerechten.
Kardoen kweken
Kardoen vraagt wat geduld en aandacht, maar het resultaat is de moeite waard.
- Zaaitijd
- Zaai in maart-april binnen in potjes.
- Gebruik lichte zaaigrond en houd de temperatuur rond twintig graden Celsius.
- Uitplanten
- Plant de zaailingen in mei buiten uit.
- Kies een zonnige plek met voedzame, goed doorlatende grond.
- Afdekken en afbinden
- Om de stelen wit en mals te houden, bind je de bladeren samen en dek je ze af met stro of karton.
- Dit gebeurt meestal vier tot zes weken voor de oogst.
- Verzorging
- Kardoen houdt van regelmatig water en een beetje compost.
- Controleer op slakken, vooral in het vroege groeistadium.
- Oogsten
- Vanaf oktober tot november, afhankelijk van de variëteit.
- Snijd stelen vlak boven de grond en verwijder de bladeren voordat je ze kookt.
Koken met kardoen
Kardoen heeft een zachte bittere smaak die goed samengaat met romige sauzen en hartige kruiden.
Recept 1: Kardoen au gratin
- Ingrediënten
- 800 gram kardoenstelen
- 30 gram boter
- 30 gram bloem
- 500 ml melk
- 100 gram geraspte kaas
- Nootmuskaat, peper en zout
- Bereiding
- Schil de stelen en snijd ze in stukken.
- Kook de stelen 20 minuten in gezouten water tot ze zacht zijn.
- Smelt boter in een pan, voeg bloem toe en roer tot een roux ontstaat.
- Voeg geleidelijk melk toe en blijf roeren tot een romige saus ontstaat.
- Breng op smaak met peper, zout en nootmuskaat.
- Leg de stelen in een ovenschaal, giet de saus erover en bestrooi met kaas.
- Bak 25 minuten in een oven van 180 graden Celsius tot de bovenkant goudbruin is.
Recept 2: Kardoenstoof met ham en citroen
- Ingrediënten
- 600 gram kardoenstelen
- 100 gram boter
- 150 gram hamblokjes
- 1 citroen
- Zout en peper
- Bereiding
- Schil en blancheer de kardoenstelen 15 minuten in water met een scheutje citroensap.
- Smelt boter in een stoofpan en bak de hamblokjes lichtbruin.
- Voeg de kardoen toe en bak kort mee.
- Voeg citroensap, zout en peper toe en stoof 20 minuten op laag vuur.
- Serveer warm als bijgerecht bij vlees of gevogelte.
Kardoen vraagt geduld, maar biedt beloningen in smaak en uitstraling. Het is een plant die zowel de moestuin als het bord verrijkt, een echte ontdekking voor liefhebbers van bijzondere groenten.
Reactie plaatsen
Reacties